Zmiany w prawie autorskim? Trwają konsultacje projektu rządowego

21.06.2024    /   Aktualność

Obecnie trwają konsultacje społeczne dotyczące nowelizacji prawa autorskiego, która ma za zadanie utworzenie jednolitego rynku cyfrowego. Chociaż idea ta ma na celu ułatwienie funkcjonowania rynku cyfrowego w Unii Europejskiej, spotkała się z liczną krytyką.

Wdrożenie kluczowych dyrektyw UE do polskiego prawa

Planowana nowelizacja prawa autorskiego ma na celu wprowadzenie do polskiego porządku prawnego dwóch istotnych dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 17 kwietnia 2019 roku.

Pierwsza z nich to dyrektywa 2019/789, znana jako „dyrektywa satelitarno-kablowa II”. Ustanawia ona przepisy dotyczące wykonywania praw autorskich i praw pokrewnych w kontekście niektórych transmisji online prowadzonych przez organizacje radiowe i telewizyjne oraz reemisji programów telewizyjnych i radiowych.

Druga to dyrektywa 2019/790, zwana „dyrektywą Digital Single Market” (DSM). Dotyczy prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym, a także zmienia wcześniejsze dyrektywy 96/9/WE i 2001/29/WE.

Pomimo że termin implementacji tych dyrektyw upłynął 7 czerwca 2021 roku, Komisja Europejska dopiero 4 czerwca 2021 roku wydała wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania art. 17 dyrektywy DSM, co miało pomóc ustawodawcom krajowym w implementacji.

Celem tych regulacji jest ułatwienie szerokiego rozpowszechniania programów telewizyjnych i radiowych pochodzących z różnych państw członkowskich, co ma przynieść korzyści użytkownikom w całej Unii Europejskiej. Co więcej, zmiany w prawie mają ułatwić udzielanie licencji na korzystanie z utworów i przedmiotów praw pokrewnych w nadawanych programach, co jest kluczowe dla promowania różnorodności kulturowej i językowej, spójności społecznej oraz lepszego dostępu do informacji w UE.

Uwagi środowiska filmowego

Wielu ekspertów uważa, że dyrektywa, na podstawie której stworzono projekt nowelizacji, nie zapewnia właściwej równowagi między ochroną praw posiadaczy a interesami obywateli i przedsiębiorstw. W szczególności młodzi filmowcy wyrazili swoje niezadowolenie z propozycji usunięcia kluczowych przepisów dotyczących tantiem z internetu. Ich zdaniem, zmiany te mogą znacząco utrudnić rozwój ich działalności i możliwości zarobkowania w cyfrowym środowisku.

Polska złożyła skargę do TSUE

Polska zdecydowała się złożyć skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w której wnosi o unieważnienie art. 17 ust. 4 lit. b i c in fine, a nawet całego art. 17 dyrektywy DSM. Polska argumentuje, że przepisy te naruszają prawo do wolności wypowiedzi i informacji, gwarantowane przez art. 11 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

W dyrektywie DSM określono przesłanki zwolnienia dostawców usług udostępniania treści online z odpowiedzialności za naruszenie praw autorskich, co może wymuszać automatyczne weryfikowanie (filtrowanie) treści udostępnianych przez użytkowników. Taka prewencyjna kontrola treści, zdaniem Polski, podważa istotę prawa do wolności wypowiedzi i informacji, przekraczając granice proporcjonalności i niezbędności.

26 kwietnia 2022 roku TSUE oddalił skargę Polski. Trybunał potwierdził jednak, że przepisy art. 17 stanowią ograniczenie prawa do wolności wypowiedzi i informacji. Choć skarga została oddalona, stanowisko Polski w tej sprawie znalazło pewne uznanie w decyzji TSUE.

Czy nowe przepisy rzeczywiście wpłyną negatywnie na sektor kreatywny? A może są one konieczne, aby dostosować prawo do dynamicznie zmieniającego się rynku cyfrowego? Na te pytania próbują odpowiedzieć uczestnicy konsultacji.


Aktualizacja: 1.07.2024 r.

28.06.2024 r. sejm przegłosował nową ustawę o prawie autorskim, dostosowującą polskie przepisy do unijnej dyrektywy dotyczącej wynagrodzeń za wykorzystywanie twórczości w internecie. Nowe przepisy wprowadzają tantiemy dla twórców za korzystanie z ich dzieł na platformach takich jak wyszukiwarki, media społecznościowe, streamingowe i VOD. Wydawcy prasy zyskują prawo wyłączne do eksploatacji online swoich publikacji, co oznacza, że giganci technologiczni będą musieli im za to płacić.

Ustawa trafi do Senatu, który zbierze się 4 lipca, aby omówić i ewentualnie wprowadzić poprawki. Dzięki nowelizacji tantiemy trafią nie tylko do filmowców i scenarzystów, ale także do wykonawców audiobooków i słuchowisk, co stanowi duży krok naprzód w ochronie praw autorskich w cyfrowym świecie.

Zapisz się do newslettera!

Mogą Cię zainteresować:

01.07.2024 / Aktualność

Znaki towarowe piłkarzy Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2024 r.

Przeczytaj Znaki towarowe piłkarzy Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2024 r.

27.06.2024 / Aktualność

Dodatkowe korzyści z zastrzeżenia numeru PESEL

Przeczytaj Dodatkowe korzyści z zastrzeżenia numeru PESEL
Baza wiedzy

Skontaktuj się z nami

Katowice

Al. W. Roździeńskiego 1a, 40-202 Katowice

Google maps

Warszawa

ul. Postępu 14, 02-676 Warszawa

Google maps